Przy obturacyjnym bezdechu sennym (OBS) najlepiej jest spać na boku, w pozycji embrionalnej. Spanie na plecach może pogłębiać dolegliwości, dlatego jest niewskazane. Zmiana pozycji ciała w nocy jest jednym z najprostszych sposobów łagodzenia objawów OBS. Właściwe ułożenie może ograniczyć epizody zatrzymania oddechu, poprawić dotlenienie organizmu i sprawić, że poranek będzie łatwiejszy. Czy jednak sama zmiana ułożenia ciała wystarczy, by poprawić zdrowie? Jak upewnić się, że pozostaniesz we właściwej pozycji przez całą noc? Zapraszamy do lektury.
Podczas snu mięśnie gardła i języka rozluźniają się. U osób z OBS może to prowadzić do chwilowego zablokowania przepływu powietrza. Czy pozycja ciała wpływa na bezdech? Zdecydowanie tak – w zależności od ułożenia, drogi oddechowe mogą być bardziej lub mniej podatne na zwężanie.
Złe nawyki senne mogą więc potęgować problem. Co pogarsza bezdech senny? Na pewno spanie na plecach, a także nadwaga, palenie papierosów, alkohol przed snem i brak leczenia podstawowych chorób towarzyszących.
Dlaczego właściwa pozycja do spania przy OBS jest tak ważna?
Odpowiednia pozycja podczas snu może redukować dolegliwości związane z bezdechem sennym. Od ułożenia ciała w nocy może zależeć też regeneracja mięśni i kręgosłupa oraz krążenie krwi i limfy. Niewłaściwa pozycja może powodować bóle, ucisk organów wewnętrznych prowadzący do rozmaitych schorzeń, niestrawność czy problemu z zasypianiem. Tymczasem zdrowy sen (w odpowiedniej pozycji) pomaga organizmowi prawidłowo się regenerować.
Spanie na brzuchu – dlaczego to nie jest dobra pozycja?
Choć wiele osób uważa tę pozycję za najbardziej komfortową, specjaliści uważają ją najmniej korzystny wybór. Wygodne pozycje do spania nie zawsze są zdrowe – i tak jest w tym przypadku. Spanie na brzuchu powoduje:
- nienaturalne skręcenie szyi,
- ucisk na płuca i żołądek,
- większe ryzyko refluksu i niestrawności,
- utrudnienie krążenia,
- przeciążenie kręgosłupa.
Nie jest to zdrowa pozycja do spania. Nie jest też bezpieczna dla osób z OBS. Jeśli zmagasz się z bezdechem, spanie na brzuchu nie przyniesie ulgi.
Spanie na boku – najlepsza pozycja do spania przy bezdechu
Eksperci są zgodni: warto wybrać spanie na boku. Bezdech senny może doskwierać mniej w tej pozycji. Pozycja boczna uznawana jest za najlepszą pozycję do spania w przypadku OBS, ponieważ:
- zmniejsza ryzyko zapadania się języka i podniebienia miękkiego;
- poprawia drożność dróg oddechowych;
- ogranicza chrapanie;
- łagodzi objawy refluksu i zgagi.
Co więcej, spanie na lewym boku bywa korzystniejsze niż na prawym – zwłaszcza dla osób z refluksem czy kobiet w ciąży. Ta pozycja minimalizuje bowiem nacisk na dolny zwieracz przełyku.
Jak spać z bezdechem na boku?
Najlepiej w tzw. pozycji embrionalnej – to idealna pozycja do spania, z lekko ugiętymi nogami i z poduszką między kolanami, co dodatkowo odciąża biodra i kręgosłup. Będzie ona korzystna również dla osób, które nie cierpią na OBS. Unikaj jedynie zbyt mocnego zginania nóg (może to wywoływać nacisk na organy wewnętrzne), a ręce trzymaj przed sobą, lekko zgięte w łokciach. Możesz zastosować specjalną poduszkę-węża, aby zwiększyć swój komfort i ułatwić optymalne ułożenie ciała.
Spanie na plecach – unikaj, jeśli cierpisz na bezdech senny
Dla osób zdrowych spanie na plecach to wręcz zalecane – odciąża kręgosłup i pozwala mięśniom się rozluźnić, szczególnie jeśli masz dobrą poduszkę i materac. Nie powoduje też ucisków na organy wewnętrzne. Jednak przy OBS to najgorszy wybór. Na czym polega kwestia „sen na plecach a bezdech”? W tej pozycji język i tkanki gardła łatwiej opadają ku tyłowi, co oznacza większe ryzyko zatrzymania oddechu, niedotlenienia i związanych z tym dolegliwości.
Może Cię również zainteresować: Co zrobić, żeby nie chrapać? Jak skutecznie leczyć chrapanie
Bezdech senny: w jakiej pozycji spać?
Osobom z obturacyjnym bezdechem sennym najczęściej zaleca się spanie na boku, najlepiej w pozycji embrionalnej. Taka pozycja pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych i zmniejsza ryzyko zapadania się języka oraz podniebienia miękkiego.
Natomiast spanie na plecach może nasilać objawy bezdechu, ponieważ w tej pozycji tkanki gardła łatwiej opadają ku tyłowi i częściowo blokują przepływ powietrza. Unikaj leżenia na wznak, chyba że stosujesz terapię CPAP*, która wymusza stały przepływ powietrza i niweluje ryzyko niedotlenienia.
Ponadto warto zadbać o higienę snu, tj.:
- wietrzyć sypialnię przed snem,
- zadbać o odpowiednią temperaturę i wilgotność w pomieszczeniu,
- unikać korzystania ze smartfona, tabletu czy komputera, a także oglądania telewizji przynajmniej godzinę przed snem,
- zadbać o ciszę i zaciemnienie sypialni,
- unikać alkoholu, szczególnie przed snem.
Twój poziom komfortu i regeneracji może też wzrosnąć za sprawą dobrego materaca. To inwestycja w zdrowie i dobre samopoczucie, dlatego może być bardzo opłacalna. Dobrym pomysłem może być także zakup specjalnej poduszki ortopedycznej do CPAP. Jest ona wyprofilowana do kształtu głowy, dzięki czemu zapewnia prawidłowe ułożenie szyi i karku. Kształt poduszki jest również kompatybilny z maskami CPAP, więc minimalizuje nacisk i ryzyko przesunięć.
Przeczytaj też: Poduszka do spania z aparatem CPAP – sposób na poprawę komfortu snu
Spanie przy bezdechu sennym – co zrobić, żeby nie przekręcać się na plecy w nocy?
Wiele osób z bezdechem sennym zasypia na boku, ale w trakcie snu nieświadomie obraca się na plecy. Istnieje jednak kilka prostych sposobów, które mogą ułatwić utrzymanie pozycji bocznej przez większą część nocy.
Pomocne mogą być m.in.:
- poduszka między kolanami – stabilizuje ułożenie bioder i ułatwia utrzymanie pozycji bocznej;
- wałek lub dodatkowa poduszka ułożona za plecami – utrudnia obracanie się na wznak;
- większa poduszka do przytulenia – pomaga utrzymać naturalną, lekko zwiniętą pozycję ciała.
Takie rozwiązania określa się czasem jako terapię pozycyjną (positional therapy). Nie zastępują one leczenia bezdechu sennego, ale mogą pomóc ograniczyć nasilenie objawów u części pacjentów.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o pozycje do spania przy bezdechu sennym
Jaka jest najbezpieczniejsza pozycja do spania przy bezdechu sennym?
Najczęściej rekomenduje się spanie na boku, które ułatwia oddychanie i zmniejsza ryzyko epizodów bezdechu. Ma to znaczenie szczególnie u pacjentów, którzy nie stosują terapii CPAP.
Czy spanie na plecach pogarsza bezdech senny?
Tak – w tej pozycji język i tkanki gardła mogą blokować drogi oddechowe, nasilając objawy. Pozycja na plecach jest uważana za najgorszą przy bezdechu sennym.
Jak spać, żeby zmniejszyć bezdech senny?
Najlepiej spać na boku, z poduszką ortopedyczną i w komfortowych warunkach sypialni. Trzeba jednak pamiętać, że sama zmiana pozycji snu nie wystarczy, aby pozbyć się bezdechu. Warto poddać się diagnostyce i odpowiedniemu leczeniu oraz postarać się wyeliminować przyczyny bezdechu (np. nadwagę).
Czy spanie na brzuchu pomaga przy bezdechu?
Nie – spanie na brzuchu nie jest korzystne przy bezdechu. Ponadto może obciążać kręgosłup i powodować inne problemy zdrowotne, dlatego nie jest zalecane jako zdrowa pozycja do spania.
Jak poduszka wpływa na pozycję snu przy bezdechu?
Dobrze dobrana poduszka pomaga utrzymać głowę w linii kręgosłupa, co wspiera swobodny oddech, spokojny sen i prawidłową regenerację. Istnieją również specjalne poduszki dostosowane do potrzeb terapii CPAP, które dodatkowo zwiększają komfort pacjenta.
Czy zmiana pozycji snu może pomóc w leczeniu OBS?
Zmiana pozycji na boczną może ograniczyć objawy. Nie zastąpi jednak terapii CPAP ani leczenia przyczynowego i nie wyeliminuje schorzenia.
Bezdech senny – na którym boku spać: lewym czy prawym?
Najczęściej zaleca się spanie na lewym boku, zwłaszcza u osób z refluksem żołądkowo-przełykowym. Ta pozycja może zmniejszać cofanie się treści żołądkowej i poprawiać komfort snu. W kontekście samego bezdechu sennego bok, na którym śpisz, nie ma jednak większego znaczenia. Ważne, aby unikać spania na plecach lub na brzuchu.
Czy spanie na wysokiej poduszce pomaga przy bezdechu?
Zbyt wysoka poduszka nie jest zalecana, ponieważ może powodować nienaturalne zgięcie szyi i utrudniać oddychanie. Lepiej wybrać poduszkę, która utrzymuje głowę w jednej linii z kręgosłupem. Jeżeli stosujesz w nocy aparat CPAP, warto rozważyć zakup specjalnej poduszki przystosowanej do terapii.
*To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją użytkowania lub etykietą.
Aparat CPAP jest przeznaczony do leczenia obturacyjnego bezdechu sennego poprzez utrzymywanie drożności dróg oddechowych w czasie snu. Stosowany jest u osób, u których zdiagnozowano bezdech senny, w celu poprawy jakości oddychania, snu i ogólnego stanu zdrowia, a także zmniejszenia ryzyka powikłań związanych z tą chorobą.
Upoważnionym przedstawicielem jest BRAND VITAL POLAND SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, ul. Łódzka 11, 95-054 Ksawerów, NIP: 7312045424, REGON: 101628810.
