Obturacyjny bezdech senny (OBS) to jedno z najczęstszych zaburzeń oddychania podczas snu, które przez długi czas może pozostawać nierozpoznane. Wiele osób kojarzy tę chorobę jedynie z głośnym chrapaniem, ale objawy bezdechu sennego są znacznie bardziej złożone. Często można je zaobserwować również w ciągu dnia. Jak rozpoznać bezdech senny i co powinno Cię zaniepokoić? Sprawdź.
Czym jest bezdech senny i dlaczego powstaje?
Bezdech senny polega na powtarzających się epizodach zatrzymania lub znacznego spłycenia oddechu w trakcie snu. Przerwy w oddychaniu mogą trwać nawet kilkanaście sekund i pojawiać się wielokrotnie w ciągu jednej nocy. W efekcie organizm jest niedotleniony, a struktura snu zostaje poważnie zaburzona.
Najczęściej diagnozowaną formą choroby jest obturacyjny bezdech senny. W tym przypadku dochodzi do częściowego lub całkowitego zamknięcia górnych dróg oddechowych – zwykle na skutek zapadania się mięśni gardła i języka podczas snu.
Znaczna część osób cierpiących na to schorzenie nie wie, że ma zespół bezdechu sennego. Objawy pozostają niezauważone lub są bagatelizowane, mimo że wpływają na codzienne funkcjonowanie. Wszystko dlatego, że wiele sygnałów ostrzegawczych jest mylonych np. z przemęczeniem czy stresem.
Jakie są objawy bezdechu sennego w nocy?
Nocne objawy bezdechu sennego najczęściej obejmują:
- głośne, nieregularne chrapanie,
- powtarzające się przerwy w oddychaniu obserwowane przez inne osoby,
- nagłe przebudzenia z uczuciem duszności,
- niespokojny, przerywany sen,
- uczucie kołatania serca po przebudzeniu,
- nadmierną potliwość w nocy,
- częste oddawanie moczu w nocy,
- trudności z ponownym zaśnięciem.
Jednak problem polega na tym, że osoba chora często nie jest ich świadoma – zauważają je dopiero partnerzy lub domownicy. Takie objawy wynikają z chwilowego zamknięcia dróg oddechowych, które prowadzi do spadku poziomu tlenu we krwi. Organizm reaguje wtedy krótkim wybudzeniem, aby przywrócić prawidłowe oddychanie, a to powoduje także pewne objawy dzienne.
Obturacyjny bezdech senny – objawy zauważalne w ciągu dnia
Nocne zaburzenia oddychania bardzo często przekładają się na funkcjonowanie w ciągu dnia. Jeśli organizm wielokrotnie wybudza się w nocy, sen przestaje być regenerujący. Najczęstsze objawy obserwowane po przebudzeniu to:
- poranne bóle głowy,
- suchość w ustach i gardle,
- uczucie niewyspania mimo przespanej nocy,
- przewlekłe zmęczenie,
- nadmierna senność w ciągu dnia,
- trudności z koncentracją i zapamiętywaniem,
- spadek energii i motywacji,
- rozdrażnienie lub wahania nastroju.
U wielu osób bezdech senny może prowadzić również do zasypiania w ciągu dnia, np. podczas oglądania telewizji, pracy przy komputerze czy nawet prowadzenia samochodu. To właśnie senność dzienna często sugeruje pacjentom, że mogą cierpieć na bezdech senny. OBS u dorosłych nie tylko prowadzi do obniżonej produktywności i samopoczucia, ale też może skutkować groźnymi powikłaniami.
Mniej oczywiste objawy bezdechu sennego
Nie wszystkie symptomy bezdechu można łatwo powiązać z tym schorzeniem. W wielu przypadkach choroba rozwija się latami i daje niespecyficzne objawy. Do mniej oczywistych sygnałów mogą należeć m.in. obniżenie libido czy zaburzenia potencji u mężczyzn. O bezdechu może także świadczyć podwyższone ciśnienie tętnicze. W ekstremalnych przypadkach schorzenie może prowadzić do depresji lub nasilać objawy depresyjne. Tymczasem wiele osób przez lata nie zdaje sobie sprawy, że cierpi na bezdech senny, który stopniowo pogarsza jakość życia i negatywnie wpływa na zdrowie.
Bezdech senny – objawy u dzieci
Choć to schorzenie najczęściej kojarzone jest z osobami dorosłymi, u najmłodszych również może występować bezdech senny. Objawy u dzieci także występują zarówno w dzień, jak i w nocy. Są to najczęściej:
- głośne chrapanie,
- oddychanie przez usta podczas snu,
- niespokojny sen i częste przebudzenia,
- nadmierna potliwość w nocy,
- moczenie łóżka,
- problemy z koncentracją w ciągu dnia,
- nadpobudliwość lub trudności z zachowaniem,
- zmęczenie mimo długiego snu.
Przyczyną problemu mogą być przerośnięte migdałki lub inne przeszkody w obrębie dróg oddechowych, a także wady anatomiczne czy otyłość. Przy podejrzeniu bezdechu warto jak najszybciej poddać dziecko diagnostyce, aby móc wdrożyć odpowiednie leczenie.
Co nasila objawy bezdechu sennego?
U wielu osób objawy bezdechu sennego mogą się nasilać pod wpływem określonych czynników. Do najważniejszych należą:
- nadwaga i otyłość,
- spożywanie alkoholu przed snem,
- przyjmowanie leków nasennych lub uspokajających,
- bardzo duże zmęczenie organizmu (paradoksalnie),
- spanie na plecach.
Zmniejszenie tych czynników może pomóc ograniczyć nasilenie symptomów. Domowe sposoby nie zastąpią jednak fachowej diagnostyki i leczenia.
Polecamy również: Alkohol a sen – jak alkohol wpływa na jakość wypoczynku i bezdech senny?
Dlaczego nie wolno ignorować objawów bezdechu sennego?
Nieleczony bezdech senny może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Wielokrotne epizody niedotlenienia organizmu obciążają przede wszystkim układ krążenia. Tym samym zwiększają ryzyko: nadciśnienia tętniczego, zaburzeń rytmu serca, choroby niedokrwiennej serca, zawału serca, udaru mózgu, cukrzycy typu 2 czy depresji. Dodatkowo przewlekła senność w ciągu dnia zwiększa ryzyko wypadków komunikacyjnych i błędów w pracy.
Diagnostyka bezdechu sennego jest dość prosta (dowiedz się więcej tutaj: Badanie na bezdech senny – w domu czy w szpitalu?), podobnie jak leczenie. Zwykle w przypadku wykrycia bezdechu lekarz zaleca terapię CPAP stosowaną w nocy – polega ona na spaniu ze specjalną maską, która podaje powietrze pod ciśnieniem zapobiegającym zapadaniu się górnych dróg oddechowych. Wyraźną poprawę często można zauważyć już po kilku dniach.
Jeśli zatem doskwierają Ci objawy bezdechu sennego, nie zwlekaj – zgłoś się na badanie snu!
Ważne: powyższy tekst powstał w celu szerzenia wiedzy o zdrowym śnie i nie jest poradą medyczną. Rozpoznanie u siebie dziennych lub nocnych objawów bezdechu jest pierwszym krokiem do poprawy jakości życia, ale nie zastępuje wizyty w gabinecie lekarskim. Jeśli podejrzewasz u siebie lub bliskiej osoby bezdech senny, nie zwlekaj z wizytą u specjalisty. Tylko profesjonalne badanie pozwala na pełne potwierdzenie diagnozy i dobranie bezpiecznej terapii.
